Sessiz Hipertansiyon Nedir? Kalp Sağlığınızı Nasıl Etkiler?
Sessiz hipertansiyon, kan basıncının yüksek seyretmesine rağmen kişide belirgin bir şikâyetin görülmediği hipertansiyon tablosunu ifade etmektedir. Hipertansiyonun uzun süre belirti vermeden ilerleyebilmesi nedeniyle yüksek tansiyonun yalnızca hissedilen belirtiler üzerinden fark edilmesi mümkün olmayabilmektedir.
Kontrol altına alınmayan yüksek kan basıncı nedeniyle zaman içerisinde kalp, damarlar, böbrekler, beyin ve gözler etkilenebilmektedir. Prof. Dr. Kahraman Coşansu’ya göre, hipertansiyonun erken dönemde belirlenebilmesi için düzenli ve doğru tansiyon ölçümü yapılması önem taşımaktadır.
Sessiz Hipertansiyon Nedir?
Hipertansiyon, kanın damar duvarlarına uyguladığı basıncın normal kabul edilen değerlerin üzerinde seyretmesi durumudur. Yüksek tansiyona her zaman baş ağrısı, baş dönmesi veya çarpıntı gibi belirtilerin eşlik etmesi beklenmemektedir.
Bu nedenle kişi kendisini tamamen sağlıklı hissederken yüksek tansiyon değerlerinin ölçülmesi mümkün olabilmektedir.
Hipertansiyonun tanısının tek bir yüksek ölçümle konulmaması gerekmektedir. Farklı zamanlarda gerçekleştirilen ölçümlerden, evde tansiyon takibinden veya gerekli durumlarda 24 saatlik ambulatuvar kan basıncı ölçümünden yararlanılabilmektedir.
Sessiz Hipertansiyon Neden Olur?
Hipertansiyonun gelişiminde genetik ve çevresel birçok faktörün etkili olabildiği bilinmektedir. Çoğu hastada tek bir neden belirlenememektedir.
Hipertansiyon gelişme riskinin artmasıyla ilişkilendirilen başlıca faktörler arasında:
- Ailede hipertansiyon öyküsünün bulunması
- Fazla kilo veya obezite
- Yüksek miktarda tuz tüketilmesi
- Fiziksel aktivitenin yetersiz olması
- Sigara kullanılması
- Aşırı alkol tüketilmesi
- Diyabet gibi metabolik hastalıkların bulunması
- İleri yaş
- Bazı böbrek ve hormonal hastalıklar
yer almaktadır.
Risk faktörlerinin birden fazlasının bulunması durumunda düzenli kan basıncı takibine daha fazla önem verilmesi gerekebilmektedir.
Sessiz Hipertansiyon Belirti Verir Mi?
Hipertansiyonun önemli özelliklerinden biri, uzun süre hiçbir belirtiye neden olmadan ilerleyebilmesidir. Bu nedenle hipertansiyonun varlığının yalnızca kişinin kendisini nasıl hissettiğine göre değerlendirilmesi doğru değildir.
Bazı kişilerde yüksek tansiyonla birlikte:
- Baş ağrısı
- Baş dönmesi
- Çarpıntı
- Nefes darlığı
- Görme problemleri
gibi şikâyetler görülebilmektedir. Ancak bu belirtiler hipertansiyona özgü değildir ve başka birçok sağlık probleminde de ortaya çıkabilmektedir.
Bu nedenle hipertansiyonun tespit edilmesinde belirtilerden çok kan basıncı ölçümlerinden yararlanılmaktadır.
Sessiz Hipertansiyon Nasıl Teşhis Edilir?
Hipertansiyon tanısında kan basıncının doğru teknikle ve tekrarlayan ölçümlerle değerlendirilmesi gerekmektedir.
Klinik Tansiyon Ölçümü
Sağlık kuruluşunda uygun koşullar sağlandıktan sonra kan basıncı ölçülebilmektedir. Tek bir ölçüm yerine farklı zamanlarda gerçekleştirilen ölçümlerin değerlendirilmesi gerekebilmektedir.
Evde Tansiyon Takibi
Doktor tarafından önerildiğinde tansiyonun belirli bir süre boyunca ev ortamında ölçülmesi istenebilmektedir. Ölçümlerin aynı koşullarda ve uygun tansiyon cihazıyla yapılması önem taşımaktadır.
24 Saatlik Tansiyon Holteri
Ambulatuvar kan basıncı monitörizasyonu, kişinin kan basıncının günlük yaşam ve uyku sırasında belirli aralıklarla otomatik olarak ölçülmesini sağlamaktadır.
Bu yöntem sayesinde gün içerisindeki tansiyon değişiklikleri ve gece değerleri daha ayrıntılı şekilde değerlendirilebilmektedir.
Sessiz Hipertansiyon Kaç Olur?
Hipertansiyon için kullanılan eşik değerler, ölçümün nerede yapıldığına ve güncel klinik kılavuzlara göre farklılık gösterebilmektedir. Bu nedenle yalnızca 140/90 mmHg değerinin hipertansiyon için tek sınır olarak kabul edilmesi doğru değildir.
Klinikte, ev ortamında ve 24 saatlik tansiyon takibinde farklı eşiklerden yararlanılabilmektedir. Ayrıca kişinin kardiyovasküler risk durumu da değerlendirmeye dahil edilmektedir.
Bu nedenle yüksek tansiyon şüphesinde ölçümlerin bir hekim tarafından bütüncül şekilde değerlendirilmesi gerekmektedir.
Sessiz Hipertansiyon Neden Tehlikelidir?
Kan basıncının uzun süre kontrol altında tutulmaması sonucunda damarlar ve çeşitli organlar üzerinde hasar meydana gelebilmektedir.
Tedavi edilmeyen hipertansiyonla ilişkili olarak:
- Koroner arter hastalığı
- Kalp krizi
- Kalp yetmezliği
- İnme
- Böbrek hasarı
- Göz damarlarında hasar
gibi ciddi sağlık problemlerinin gelişme riskinin artabildiği bilinmektedir.
Bu nedenle herhangi bir belirti hissedilmese bile yüksek tansiyon değerlerinin ihmal edilmemesi gerekmektedir.
Sessiz Hipertansiyon Nasıl Tedavi Edilir?
Hipertansiyon tedavisi kişinin kan basıncı değerleri, yaşı, eşlik eden hastalıkları ve genel kardiyovasküler riski değerlendirilerek planlanmaktadır.
Beslenmenin Düzenlenmesi
Tuz tüketiminin sınırlandırılması ve sebze, meyve, tam tahıl ve sağlıklı yağ kaynaklarının ağırlıklı olduğu dengeli bir beslenme düzeninin benimsenmesi önerilebilmektedir.
Düzenli Fiziksel Aktivite
Kişinin sağlık durumuna uygun düzenli fiziksel aktivitenin yapılması, kan basıncının kontrol edilmesine katkıda bulunabilmektedir.
Kilo Kontrolü
Fazla kilolu kişilerde sağlıklı vücut ağırlığına ulaşılmasının kan basıncı üzerinde olumlu etkileri olabilmektedir.
Sigara ve Alkol Kontrolü
Sigaranın bırakılması kardiyovasküler riskin azaltılması açısından önem taşımaktadır. Alkol tüketiminin ise sınırlandırılması veya kişinin sağlık durumuna göre bırakılması önerilebilmektedir.
İlaç Tedavisi
Yaşam tarzı düzenlemelerinin yeterli olmadığı veya kardiyovasküler riskin yüksek olduğu durumlarda antihipertansif ilaç tedavisine başlanabilmektedir.
Kullanılacak ilacın ve dozun doktor tarafından belirlenmesi gerekmektedir. Özellikle tansiyon normale döndüğünde ilaçların doktor önerisi olmadan bırakılmaması önemlidir.
Tansiyon Doğru Şekilde Nasıl Ölçülür?
Tansiyon ölçümünden önce kişinin birkaç dakika dinlenmiş olması önerilmektedir. Ölçüm sırasında sırtın desteklenmesi, ayakların yere basması ve kolun kalp seviyesinde tutulması gerekmektedir.
Ölçümden hemen önce kafein tüketilmesi, sigara içilmesi veya egzersiz yapılması ölçüm sonuçlarını etkileyebilmektedir.
Evde tansiyon takibi önerildiğinde ölçümlerin tarih ve saatleriyle kaydedilmesi, doktor değerlendirmesinde yararlı olabilmektedir.
Sessiz Hipertansiyondan Korunmak İçin Neler Yapılabilir?
Hipertansiyon riskinin azaltılması ve mevcut yüksek tansiyonun kontrol edilmesi için yaşam tarzı alışkanlıklarının düzenlenmesi önem taşımaktadır.
Tuz tüketiminin sınırlandırılması, düzenli fiziksel aktivite yapılması, sağlıklı vücut ağırlığının korunması ve sigaradan uzak durulması önerilmektedir. Düzenli tansiyon ölçümlerinin yapılması sayesinde ise belirti vermeyen hipertansiyonun daha erken tespit edilmesi mümkün olabilmektedir.
Sessiz hipertansiyon, belirgin bir şikâyet oluşturmasa bile kalp ve damar sistemi üzerinde uzun vadeli etkiler meydana getirebilen önemli bir sağlık problemidir. Hastalığın belirti vermeden ilerleyebilmesi nedeniyle düzenli kan basıncı ölçümlerinin yapılması erken tanı açısından önem taşımaktadır.
Prof. Dr. Kahraman Coşansu’ya göre, yüksek tansiyon tespit edildiğinde kişinin genel kardiyovasküler riskinin değerlendirilmesi ve tedavinin buna göre planlanması gerekmektedir. Sağlıklı beslenme, düzenli fiziksel aktivite, kilo kontrolü ve gerekli durumlarda ilaç tedavisiyle kan basıncının kontrol altında tutulması sağlanabilmektedir.